g
Engellileri Görebilmek (To See Disabled)
LdV VETPRO Projesi
Summary
Özet
Our project aims to increasing participation of people with disabilities in social life, with the integration of society to have an equal social value.

Within this frame, an ideal partnership among NGOs, general and local public institutions and enterprises,is formed in terms of representation of this aim. The coordinator of our project is Denmark's 6th biggest city Vejle Municipality. It is well known that Denmark has high quality of life.

With 10 participants a one week project meeting is planned full filled with working concept of research and observation. Project duration is 8 months.

Estimated time to give a start for the project is 01 September 2012.
Projemizin genel amacı özürlü bireylerin toplumda eşit birey olarak yer almarını sağlamak, yaşam kalitelerini artırmaktır. Bunu gerçekleştirmek üzere genel kamu, yerel yönetimler, STK ve KOBİ'lerin engelli alanındaki faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi, etkinleştirilmesi ve yaygınlaştırılması projenin özel amaçlarıdır.

Projede engelli alanında faaliyet gösteren kurumların tamamının temsil edildiği ortaklık oluşturulmuştur.

Projede ev sahibi ortak, AB ülkeleri arasında yaşam memnuniyeti en yüksek ülkelerden Danimarka'nın altıncı büyük şehri Vejle Belediyesi'dir. Vejle'de 10 katılımcı ile 1 hafta sürecek değişimde geniş kapsamlı araştırma, inceleme ve gözlem içeren çalışmalar planlanmıştır.
Projenin Amaçları
Projemizin genel amacı özürlü bireylerin toplumda eşit birey olarak yer almasını sağlamak, yaşam kalitelerini artırmaktır. Özel amaçları da;

1- Engelli alanında faaliyet gösteren kurumlar arası iletişimin ve koordinasyonun sağlanması,
2- Yerel özellikler taşıyan sorunların çözümü için yerel düzeyde çözümler üretilebilmesi,
3- Kurumların ürettikleri hizmetlerin kalitesinin artırılması, maliyetinin düşürülmesi,
4- Kurumların işbirliği düzeylerinin geliştirilerek güçbirliği oluşturulması, böylece büyük ölçekli ve uzun süreli hizmetlerin sürdürlebilir hale getirilmesi,
5- Hizmet alanları birbirleri ile çakışan kurumlar arası koordinasyon ile mükerrer hizmet uygulamasının ve kaynak israfının önlenmesi,
6- Engelli alanında faaliyet gösteren genel kamları, yerel yönetimler, STK ve vakıfların yıllık faaliyet planlarının engellilerin de temsil edildiği ortak bir platformda yapılması,
6- Engellilere sunulan hizmetlerin çeşitlendirilmesi ve mevcut hizmetlerin içeriğinin günümüz koşullarına göre güncellenmesi,
7- Engelliler için yapılan çalışmalarda kullanılan araç ve gereçlerde günümüz teknolojilerinin tanınmasıdır.

Yukarıda sıralanan amaçların hemen hemen tamamının gerçekleştirilmiş olduğu Danimarka, engellilerin yaşam kalitesi açısından AB ülkeleri arasında en ileri ülkelerdendir. Yaptığımız araştırmalarda engelli uygulamaları açısından AB'de referans kabul edilen ülkede engellilerin durumu şu şekilde tespit edilmiştir;

1. Toplum içinde rollerini gerçekleştiren, temel yaşam becerileri gelişmiş,
2. Yetenek ve yeterlilikleri doğrultusunda üst öğrenime, iş-meslek alanlarına ve hayata hazırlanmış,
3. Mevcut istidat ve kabiliyetlerini en yararlı şekilde kullanabilen,
4. Sosyal olaylara ilgi gösteren, sosyal çevre içinde bulunmaktan hoşlanan, çevre ile sürekli işbirliği içerisinde,
5. Devamlı öğrenme alışkanlığı kazandırılmış,
6. Kendi kendine yeterli bireyler olduğu belirlenmiştir.

Ülke olarak bizim de bu gelişme düzeyine erişebilmemiz için uygulamayı yerinde incelemek ve iyi uygulamaları ülkemize transfer etmek amacıyla bu proje çalışması organize edilmiştir. Projemizde; kamu yönetiminde Danimarka'nın en etkin kurumu ve engelli alanında en üst düzey yetkili kurum olan belediye ile ortaklık oluşturularak, bu alanında yapılan çalışmaların bütün detayları ile incelenebilmesi hedeflenmiştir.

Projemiz; özürlülerin ekonomik ve sosyal hayata katılımlarının artırılmasına yönelik çalışmaların hedef olarak belirlendği "IX Kalkınma Planı"na da uygundur.
Projenin Yerel Ortakları
Projenin Ev Sahibi Ortağı
1. Yüreğir Belediyesi: Yüreğir Belediyesi “belde sakinlerinin, mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organları seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişiliğidir”. Belediye, yörede yaşayan engelliler için kıt bütçeler ile sürdürülen faaliyetlerde etkinliğin artırılması, erişiminin kolaylaştırılması, yaygınlaştırılması ve çeşitlendirilmesi için projede yer almıştır.

2. Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü: Başbakanlığa bağlı kurumun çalışma konuları; özürlülüğün önlenmesi, özürlülerin sağlık, eğitim, rehabilitasyon, istihdam, bakım ve sosyal güvenliğine ilişkin sorunlarının çözümü ile her bakımdan gelişmelerini ve önlerindeki engelleri kaldırmayı sağlayacak tedbirleri alarak topluma katılımlarını sağlamak ve bu hizmetlerin koordinasyonu için gerekli çalışmaları yapmaktır (Amaç, Madde 1). Kurumumuz engelliler için sürdürdüğü hizmetlerde kalitenin artırılması, engelliler ile kurum arasındaki iletişimin kuvvetlendirilmesi amacıyla projede ortak kuruluş olarak yer almıştır.

3. TSD (Türkiye Sakatlar Derneği) Adana Şubesi: Hareket organlarından kol, bacak, omurgalarından sakat olan kişilerin toplum yaşamına özgür, üretken bireyler olarak katılıp katkıda bulunmalarını sağlamak amacıyla kurulan dernek, engelli bireyleri temsilen projede yer almıştır.

4. Özel Yarınlar Özel Eğitim Okulu: Okul, özel eğitim gerektiren bireylerin eğitim ihtiyaçlarını karşılamak için özel olarak yetiştirilmiş personel, geliştirilmiş eğitim programları ve yöntemleri ile onların özür ve özelliklerine uygun ortamlarda eğitim faaliyetleri sürdürülen bir kurumdur. Kurum, okulda sürdürdüğü eğitimde kalitenin artırılması için projede ortak kuruluş olarak yer almıştır.

5. Akdeniz TV: Akdeniz TV yerel düzeyde izlenme oranı en yüksek yerel televizyon kanalı olup sosyal içerikli programları ile dikkat çekmektedir. Akdeniz TV engellilerin AB ülkelerindeki engelliler ile engelli alanında hizmet üreten kurumların yapılarının karşılaştırmalı olarak mukayesesinin yapıldığı bir program hazırlamak, proje sonuçlarının yaygınlaştırılmasına katkı sağlamak amacıyla projede ortak kuruluş olarak yer almıştır.

Projenin Ev Sahibi ortağı Vejle Belediyesi'dir. Danimarka'nın altıncı büyük şehri Vejle'nin şehir merkezi ve merkeze bağlı civar yerleşim birimlerinde toplam 1 milyon kişi yaşamaktadır. Belediyenin vizyonu; halk ile bütünleşmiş güçlü bir yapı oluşturmak, insanlar için iş fırsatlarını geliştirmek, sağlıklı bir toplum için sağlıklı vatandaş topluluğu oluşturmak, doğal çevre ve kültürün gelişmesini sağlamak, kırsal ve kentsel yaşam arasında eşitlik sağlamak, yerel demokrasiyi geliştirmektir.

Belediye engelliler için eğitim, sağlık, ulaşım, barınma, istihdam ve kültürel hizmetler sunarak topluma entegre olmalarını sağlamaktadır. Bu kapsamda çok sayıda proje tabanlı çalışmalar sürdürülmektedir.

Bu tür projeler belediyenin özel bir birimi olan ülkemizdeki kent konseyine benzer ancak daha spesifik alanlarda çalışmalar yapan "entegrasyon birimi" tarafından planlanmaktadır. Bu birimde toplumla entegre olmakta zorluk çeken bütün kesimler eşit düzeyde temsil edilmektedir.

Kurum bu güne kadar çok sayıda AB projesinde koordinatör, partner veya proje sahibi olarak yer almıştır.

Proje Ortaklarının Danimarka/Vejle'ye Göndereceği Yararlanıcı Sayıları
Toplumsal Rehabilitasyon Derneği
3
Yüreğir Belediyesi
2
Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü
2
TSD (Türkiye Sakatlar Derneği) Adana Şubesi
1
Özel Yarınlar Özel Eğitim Okulu
1
Akdeniz TV
1
Katılımcılar arasında özel ihtiyacı olan yoktur. En az 4 katılımcının kadınlar arasından seçilmesi sağlanacaktır. Projemizde engellileri temsilenen en az bir engelli yer alacaktır.
Proje Değişim Süreci Çalışma Konuları
Projede değişim süreci 1 hafta olarak planlanmıştır. Bu süre içerisinde;

1. Vejle Belediyesi'nde engelli platformunun kuruluş amacının, işleyişinin, karar alma sürecinin, katılımcı profiilinin, kurumların temsil düzeyinin incelenmesi,
2. Kurumlar arası koordinasyon sağlayan belediyeye ait birimin organizsayonunun, çalışma prensiplerinin ve kurum çalışanlarının uzmanlık alanlarının incelenmesi,
3. Engellilere hizmet sunulan kamuya ait sosyal yardım kurumlarının organizsayon yapısının, çalşanların uzmanlıklarının, hizmet içi eğitimlerinin, kurumun engellilere sağladığı sosyal yardımların engelli niteliğine göre çeşitlerinin incelenmesi,
4. Engelli alanında faaliyet gösteren gönüllü kuruluşların faaliyetlerinin incelenmesi, gönüllülerin motivasynlarını sağlayan faktörlerin irdelenmesi,
5. Engellilerin eğitim süreçlerinin incelenmesi, eğitim verilen kurumlarının fiziksel yapıları, öğretmenlerin uzmanlıkları, eğitim teknolojileri gibi konuların incelenmesi,
6. Danimarka halkında engelli algılaması hakkında bilgi edinilmesi,
7. Engellilerin toplum yaşamına katılım düzeylerinin incelenmesi,
8. Engelli bireylerin yaşadığı ailelerin bilinçlendirilmesi amacıyla verilen "ebeveyn eğitimi"nin incelenmesi,
9. Engellilere evde bakım sürecinin ne şekilde organize edildiği, bu bakımların nasıl takip edildiğinin incelenmesi,
10. Özürlü bireylerin toplumda bir yer edinmelerini sağlamak amacıyla bireylerin, toplumların ve geniş halk kitlelerinin özürlülüğe ve özürlü bireylere karşı olumsuz tutumunu değiştirmek ve özürlülerin kendileri ile eşit haklara sahip oldukları konusunda bilinçlenmelerini sağlamak amacıyla uygulanan "Toplum Temelli Rehabilitasyon" için yapılan çalışmaları geniş olarak incelemek,
11. İş ve Uğraş Terapisti, Sosyal Hizmet Uzmanı, Meslek Danışmanlığı, PDR uzmanlarının görev tanımlarının, hizmetiçi eğitimlerinin incelenmesi,

Projede ev sahibi ortak AB'nin yaşam memnuniyeti en yüksek ülkelerinden olan Danimarka'nın 6. büyük kenti olan Vejle'nin belediyesidir. Danimarka'da engellilere sunulan hizmetlerin tamamı belediyenin "konsey" yapılanmasına benzer özel bir birimince koordine edilmekte, bu hizmetlerin büyük çoğunluğu ya belediye tarafından planlanmakta ve uygulanmakta ya da bu hizmeti sunan kuruma finansal destek sağlanarak denetlenmektedir. Dolayısıyla Danimarka'da belediyeler proje amaçlarında sıralanan çalışmaların yapıldığı, engelli alanındaki en yetkili kurumlardır. Bu nedenle projenin Ev Sahibi ortağı, proje amaçları ile uyumludur.

Proje Katılımcıları
Projemizde engelli alanında faaliyet gösteren en önemli kurumlar ile proje uygulamasını kolaylaştırıcı kurumlar ortak olarak yer almışlardır. Proje katılımcılarının da tamamı bu kurumlarda görev yapan kişiler arasından seçilecektir.

Proje katılımcıları seçiminde temel prensip engelli alanında faaliyet gösteren bütün kurumların yönetici ve uzman düzeyinde temsil edildiği bir grup oluşturmaktır. Böylece proje ile edinilen bilgi ve deneyimlerin ilimizde uygulamaya koyulabilir olması hedeflenmiştir. Katılımcı grupta uzmanlık alanları itibariyle engelli kurumlarında istihdamı zorunlu olan bütün branşların temsili planlanmıştır. Bu kapsamda;

- Kamu kurumları arası koordinasyon sağlamakla görevli yöneticiler,
- Yerel yönetim planlayıcıları,
- Aile, çocuk, gençlik, yaşlılık ve bakım alanında çalışan sosyal hizmet uzmanları,
- Mesleki eğitim uzmanları ,
- Engelli alanında faaliyet gösteren KOBİ yöneticileri ile,

Proje uygulamasında önemli bir yer teşkil eden yaygınlaştırma faaliyetlerinin daha etkin yapılabilmesi için, i şitsel - görsel teknikler ve medya üretimi uzmanına yer verilecektir. Mesleki olarak katılımcı olma potansiyeline sahip kişiler arasından;

1. Dil yeterliliği bulunan,
2. Bilgisayar ve internet teknolojisini iyi şekilde kullanabilen,
3. Öğrenme ve Öğretme kurumlarına yenilikçi düşünce sergileyen,
4. Alınan Eğitimin paylaşılmasında ve yayılmasında istekli olan,
5. Geniş bir sosyal kültür ve mesleki bilgi sahibi,
6. Projenin yaygınlaştırma sürecinde gönüllülük esasında çalışmayı garanti eden kişilere öncelik tanınacaktır.

Katılımcı seçimi sürecinde etkili bir ilan süreci planlanmıştır. Bu çerçevede proje ortağı kurumlarda projenin kısaca tanıtıldığı ilanlar uygun yerlere asılarak ilan edilecektir. Proje ortağı kurumlarda katılımcı olma kriterlerini taşıyan kişiler küçük gruplar halinde proje hakkında bilgilendirilerek katılımcı adayı sayısının artırılması sağlanacaktır.

Katılımcıların en az 4'ü kadınlar arasından, 1 kişi de seyahate mani hali olmayan bedensel engelliler arasından belirlenecektir.
g
TOPLUMSAL REHABİLİTASYON DERNEĞİ

HUZUREVLERİ M., 77206 S., M.PARTAL APT. NO:3, B.BLOK, ZEMİN KAT, ÇUKUROVA/ADANA
www.trder.org    www.trder.org.tr    rehabilitasyonder@hotmail.com    05324454997